Τι σημαίνει αρμονία;
Ποιος είναι ο ορισμός της μουσικής αρμονίας; Μήπως αυτή η λέξη ταιριάζει μόνο στην ζωή και το φυσικό περιβάλλον; Υπάρχει αρμονία στην μουσική a priori ή πρέπει να την αναζητάς και να την δημιουργείς σε κάθε σου σύνθεση;
Ο ορισμός της αρμονίας.
Για να δώσουμε μια σαφή απάντηση στα παραπάνω ερωτήματα πρέπει να εξετάσουμε πληρέστερα τον όρο της αρμονίας και να αντιληφθούμε την σχέση του με την μουσική τέχνη.
Πρώτα απ’ όλα η λέξη αρμονία έχει ως ρίζα την λέξη “αρμός”, που προέρχεται με την σειρά της από το αρχαιοελληνικό ρήμα αρμόττω / αρμόζω. Το ρήμα αυτό έχει θετική χροιά, καθώς σημαίνει την σύνδεση όλων εκείνων των στοιχείων, που δημιουργούν ένα άρτιο και πλήρες αποτέλεσμα.
Κατά συνέπεια, ο ορισμός της αρμονίας, θα μπορούσε να δοθεί ως η ένωση διαφορετικών στοιχείων, που φέρνει την συνοχή και την τάξη μέσα στο χάος και δημιουργεί ένα αισθητικά όμορφο αποτέλεσμα.
Οι εκφάνσεις της αρμονίας
Την αρμονία την παρατηρούμε σε πολλά “κομμάτια” της καθημερινότητας μας και άλλες φορές την επιδιώκουμε με “ζήλο” σε διάφορα πεδία της προσωπικής μας ζωής. Είναι συνηθισμένο να παρατηρούμε την αρμονική σύνδεση των στοιχείων, που αποτελούν έναν φυτικό ή ζωικό οργανισμό, αλλά και μεγάλο ζητούμενο, ένα αρμονικό περιβάλλον στην εργασία μας και τις διαπροσωπικές μας σχέσεις.
Η αρμονία όμως είναι ένας όρος που συνδέεται άμεσα με τις τέχνες και γίνεται κατά κύριο λόγο, αντικείμενο αναζήτησης κι εξερεύνησης των καλλιτεχνών.
Η αρμονία στην μουσική
Η μουσική αρμονία, είναι ένα πεδίο που αρκετοί μουσικοί προσπερνούν. Το θεωρούν δυσνόητο ή πολύ θεωρητικό, ενώ κατά βάση είναι ίσως το πρακτικότερο κομμάτι της μουσικής.
Η αρμονία στην μουσική είναι ο τρόπος με τον οποίο συνδέονται τα βασικά της στοιχεία, οι νότες δηλαδή, ώστε να υπάρξει ένα εύηχο κι ευχάριστο αποτέλεσμα. Συγκεκριμένα συνδέεται με τις συγχορδίες καθώς είναι εκείνες που δημιουργούν το μουσικό “περιβόλι” της μελωδίας.
Οι συγχορδίες
Οι συγχορδίες, είναι ένα σύνολο από 3 τουλάχιστον νότες που ακούγονται ταυτόχρονα. Οι νότες αυτές είναι άμεσα σχετιζόμενες με την μελωδία και την κλίμακα του μουσικού κομματιού κι επιδιώκουν να δημιουργήσουν, μια αρμονική σύνδεση.
Έτσι όταν ο ήχος ακούγεται ευχάριστος και σταθερός οι συγχορδίες που χρησιμοποιούνται λέγονται σύμφωνες. Υπάρχουν περιπτώσεις βέβαια, που ο δημιουργός ή ο εκτελεστής ενός έργου, θέλει να δώσει ένα πιο έντονο και ασταθές περιβάλλον στην μουσική, οπότε χρησιμοποιεί συγχορδίες που φαίνονται εκτός κλίμακας και λέγονται διάφωνες.
Ο συνδυασμός των φωνών
Το μάθημα της παραδοσιακής αρμονίας στην μουσική, είναι μια μελέτη γύρω από τον τρόπο συνδυασμού των βασικών φωνών, που αποτελούν μια χορωδία ( Μπάσος – Τενόρος – Άλτο – Σοπράνο).
Πως μπορούν να συνδυαστούν μεταξύ τους, ώστε να αποδώσουν με τον καλύτερο τρόπο μια μελωδία και να την συνοδεύσουν με την κατάλληλη αρμονική ακολουθία, φτιάχνοντας συγχορδίες.
“Αρμονικό” συμπέρασμα
Η μουσική αρμονία με λίγα λόγια, είναι ο συνδυασμός των ήχων, που προσφέρει μια αισθητική κατεύθυνση και καθορίζει το συναισθηματικό τοπίο της μουσικής που ακούς.
Τον όρο αυτόν, όπως προανέφερα μπορούμε να τον ανιχνεύσουμε σε αρκετές πτυχές της καθημερινότητας και της τέχνης, όπως στην ζωγραφική, στην γλυπτική, στην αρχιτεκτονική, στην εργασία μας και στις σχέσεις μας.
Το μόνο σίγουρο είναι ότι τις περισσότερες φορές, η αρμονία δεν έρχεται μόνη της. Χρειάζεται να την επιδιώξεις , βελτιώνοντας τον εαυτό σου κι αναπτύσσοντας το κριτήριο της αισθητικής σου.
Η οργάνωση και ο συνδυασμός όλων εκείνων των στοιχείων, που μπορούν να προσφέρουν, είτε ένα ενδιαφέρον μουσικό αποτέλεσμα, είτε την εσωτερική σου γαλήνη, είναι μια διαδικασία που απαιτεί συνεχή μελέτη και προσπάθεια.
“Η ίδια η μελωδία, προκύπτει από την αρμονία…” Jean Philippe Rameau, 1683–1764
